|
:::: READING ::::
Reading derslerinin amacı nedir?
Hazırlık okulundaki reading dersleri, öğrencileri bölümlerinde sorumlu
olacakları dökumanları okuyup anlayacak düzeye getirmeyi hedefler. Bu
düzeye gelmek bir yıl içinde bütün öğrenciler için mümkün olmasa bile, bu
beceri belli bir düzeye getirilmekte ve nasıl geliştirileceği konusunda
yöntemler öğretilmektedir.
Yabancı bir dili öğrenirken edinilmesi gereken becerilerin en
önemlilerinden biri de elbette okuma becerisidir. Okumanın ayrı bir yanı
da o dili henüz konuşamadığınız bir düzeydeyken bile okuyabilmenizdir.
Yeterli altyapı olmadan konuşmaya çalışmak bir kısım uzmanlarca uzun
vadede sakıncalı bulunurken, okumak her zaman mümkündür. Zira üretime
dayalı bir beceri değildir. Okuyan kişi, konuşma etkinliğiyle
kıyaslandığında, daha çok alıcı pozisyonundadır. Bu açıdan yabancı dil
öğrenme sürecinin daha başından itibaren, öğrenci doğru döküman ya da
kitapları seçmek şartıyla okumaya başlayabilir. Türk öğrenciler genellikle
az çok İngilizce’ye aşina bir durumdadır.
Dinleme yoluyla öğrenme Türk toplumun yapısına ve okuma etkinliğine biraz
daha yakın durmaktadır. Bunu batı ülkeleri kullanmaktadırlar. Çıkan
kitapların önemli bir kısmının kasete okunmuş nüshaları da vardır.
İnsanlar arabalarında ya da yürürken bu kitapları
dinleyebilmektedir.Ülkemizde de bu sektör yavaş yavaş gelişmektedir.
Internet ya da TV okumanın yerine geçse bile,bunların okuma etkinliğinin
sağladığı yapılanmayı sağlaması mümkün görünmemektedir. Okuma ya da
dinleme alışkanlığı olanlar kendilerini zenginleştirebilir ancak sağlam
bir temel varabilmeleri konusunda kuşkular vardır.
Bu açıdan kitap okumakta zorlanan insanlar kaset dinleyebilir, eksiklerini
giderebilirler. Bu etkinlik elbette yabancı dilde de yapılabilir. Yabancı
dilde de yapplumunun ? ‘şifahi’ bir toplum olduğu söylenir. Türk insanı
dinleyerek öğrenmeye meyillidir. Bu etkinlik de aslında okumaya yakın bir
etkinliktir.
Okumak, dinlemek ve okuyarak dinlemek
Daha önce de belirtildiği gibi okuma ya da dinleme etkinliği yapıp
yapmamak, öğrencinin amaçlarıyla ilgilidir. Eğer konu akademik bir ortamda
var olmaksa öğrenci elbette okumak zorundadır. Burada ana dilin bir işlevi
daha gündeme gelmektedir. Eğer öğrenci okuma etkinliğine yabancıysa ana
dilini bu konuda zemin olarak kullanmalıdır ve zamanla ana dilinde
edindiği bu ivmeyi yabancı dile taşıyabilir. Elbette bu sadece ana dilinde
kitap okuması gerektiği anlmına gelmez. Hedef dilde okuyacak, buna paralel
olarakda kendi dilinde de kitaplar okuyarak etkinliğe ısınmaya
çalışacaktır.
Hazırlık Okulundaki okuma etkinlikleri
İlk olarak öğrenci reading derslerinde kullanılan dökumanları okumak
zorundadır. Bu kitaplardan sorumlu olacaktır. Ama bu sorumluluk konu
içeriği açısından olmayacak dilsel içerikten doğacaktır. Bu okuma türüne
“intensive reading” ya da yoğunlaşarak okuma da denebilir.
Diğer bir okuma etkinliği
Ders kitapları dışında yapılması gereken başka bir okuma etkinliği de
“extensive reading” hızlı okuma ya da rahat okumadır. Bu etkinlik ders
kitaplarını anlama konusunda, daha doğrusu yabancı dil konusunda sağlam
bir okuma becerisi elde etme sürecinde kaçınılmaz bir çaredir. Bu okuma
için derecelendirilmiş (graded) hikaye kitapları kullanılır.
Edinme(acquiring) ve öğrenme( learning) arasındaki fark
Okumanın ve aslında dinleyerek öğrenmenin en önemli yanlarından biri de
edinmeyi sağlamasıdır. Edinmeyi bir şeyi kullanacak kadar sahiplenmek
olarak tanımlayabiliriz. Bu durumda öğrenmek bir şeyi kullanabilmek
anlamına gelmemektedir. İngilizce’deki bir zamanı öğrendiğinizde bu o
zamanı kullanabileceğiniz anlamını taşımamaktadır.
Sosyal yaşamda edinme
Bu sosyal yaşamda da örneği görülebilecek bir durumdur.. Söz gelim,.
gençler sıgara içmenin zararlarını öğrenmekte ama sigara içme
alışkanlığını edinmekteler. Zira her yerde sigara içen insanlar ya da
imajlar vardır. İnsanlar neye daha çok rastlıyor ya da maruz kalıyorlarsa
onu edinirler. Hatta birey hoşlanmadığı bir şeyi bile edinebilir yapmaya
ya da düşünmeye başlayabilir. Dilbilimciler öğrenmenin bir müfredatı
olabileceğini ama edinmenin bir müfredatı olmadığını ve kişilere göre
değiştiğini söylemekteler. Buna bağlı olarak bir yapı ya da kelimeyle
değişik zamanlarda sık sık karşılaşmak onu edinmenin en önemli
şartlarındandır. Bunun için de “extensive readinge” önem vermelidir. .
Kaç çeşit okuma etkinliği vardır?
Okuma etkinliği bir çok şekillerde yapılabilir. Ama yukarda geçtiği gibi,
konumuzla ilgili olan öncelikli iki teknik vardır. Birisi yaygın okuma (extensive
readin) diğeriyse yoğun okumadır (intensive reading).
*Extensive Reading:
Hızlı ya da rahat okuma da denebilecek olan bu tür okumada hikaye
kitapları sözlüğe mümkün olduğu kadar az bakılarak okunmaya çalışılır.
Sözlük yardımını azaltmak için de ağır olmayan bir kitap seçilir.
Bilinmeyen kelimelerin anlamları konteksten(metinden) çıkarılmaya
çalışılır. Ancak metni anlama konusunda anahtar konumda olan kelimelere
bakılır.
*Intensive reading:
Intensive reading (Yoğun okuma) bir metni tamamiyle anlamaya çalışarak
okumak, herşeyiyle incelemek anlamına gelir. Örnek vermek gerekirse ders
kitaplarını bu şekilde okur ve anlamaya çalışırız.
Reading dersinde başarılı olmanın sırrı
Reading konusunda başarılı olmanın sırrı bu iki tür okumayı da yapmaktır.
Bu iki tekniği de iyi kullanmak gerekir. Yabancı dil öğrenen birisi hem
düzenli olarak hikaye kitapları okumalı hem de kendi düzeyine uygun
metinler üzerinde yoğunlaşarak okumalıdır.
Yaygın bir hata
Yabancı dil öğrenenlerin çokça yaptıkları bir hata vardır. O da ellerine
geçen her dökumanı tamamıyla anlamak ve tamamıyle kullanma arzusudur.
Dolayısıyla öğrenci eline bir kitap aldığı zaman ondaki bütün kelimeleri
ya da yapıları anlamaya, sahiplenmeye çalışmaktadır. Halbuki bu insanı
bıktıran ve yoran bir tarzdır. Buna bağlı olarak eline bir hikaye kitabı
alan öğrenci kitabın herşeyini anlamaya çalışmakta extensive reading
yapacağı yerde intensive reading yapmaktadır. Eğer kitabın düzeyi biraz da
zorsa etkinlik iyice sıkıcı hale gelmekte ve öğrenciyi bezdirmektedir.
Uzun bir maraton
Dil öğrenimi uzun soluklu bir koşudur. Daha ilk aşamalarda bıkmak,
yorulmak elbette yanlıştır. Bu yüzden her dökumanın her şeyini anlamaya
çalışmak yerine, öğrencinin öğretmenine danışarak çalışması gerekir.
Böylece bir dökümandan nasıl yararlanması gerektiğini, ondan ne beklemesi
gerektiğini bilir. Bu şekilde uzun soluklu bir süreci rahat ve keyifle
geçirebilir.
Okuma ve deneyim
Kelime hazneniz çok geniş olsa da okumak, konuşmak, yazmak ya da dinlemek
birer beceridir ve gerekli altyapıyı elde ettikten sonra bunlar üzerinde
çalışmak ve deneyim kazanmak gereklidir. Ayrıca sınavlarda insanlar bir
düzeye ait belirli kitap, kaset ya da dökümanlardan değil, o düzeyin
kendisinden sorumludurlar. Ders kitaplarını iyice anlamaya ek olarak o
düzeydeki İngilizce’sini geliştirmek öğrencinin en büyük sorumluluğudur.
Bu da sürekli okumak ya da dinlemekle mümkündür.
Reading dersleri kelime dersleri midir?
Elbette reading dersleri sadece kelime öğretilen dersler değildir. Hatta
Kelime öğretmek ilk amaç değildir demek de büyük bir iddia olmayacaktır.
Dil sadece kelimelerden ibaret olmadığı gibi reading derslerinin de amacı
sadece kelime öğretmek olamaz.
Reading dersleri neler kazandırır
Gramer dersinde sunulmadan önce bazı gramer konularıyla ya da yapılarla
karşılaşmanızı ve anlamanızı sağlar. Zira gramer yapılarının bir çoğunun
işlevi dikkatli bir okuyucu tarafından metinden çıkarılabilir. Bu şekilde
gramer derslerinde görmeden de bir çok yapıyı anlayabilir ya da hiç
değilse aşinalık kazanabilirsiniz. Ayrıca okuma parçaları hakkında
konuşmak, tartışmak öğrencilere farklı bakış açıları kazandırır. Bu açıdan
okuma derslerinin en önemli amacı fikir ve bakış açısı
kazandırmaktır.Unutmayınız ki reading derslerinde okutulan konular size
büyük ölçüde genel kültür bilgileri sunmaktadır. Bunu amaçlayan öğrenci
hem kelime haznesini geliştirecek ve İngilizcesini ilerletecektir hemde
genel kültürü zenginleşecektir. Okumanın en önemli yararlarından biri de
kelimelerin kullanımlarıyla edinilmelerini sağlamaktır. Özellikle yabancı
dilde sadece kelime öğrenmek yeterli değildir. Nerede ve nasıl
kullanıldıklarını da öğrenmek gerekecektir.
Reading derslerinde nasıl başarılı olabiliriz?
Klasik bir tavsiyeyle işe başlamak gerekirse bu konudaki en önemli nokta
derslere hazırlıklı gelmek ve dersleri dikkatli bir şekilde takip
etmektir. Derslere sahiplenmek gerekir. Derslerde katılımcı olmak,
anlaşılmayan yerleri sormak, sadece kelimelerle değil yazarın ya da metnin
içerik olarak vermek istedikleriyle de ilgili olmak dersi sahiplenmek
anlamına gelir..
Can alıcı nokta
Bu konuda en can alıcı nokta okuma becerisini kazanma ve geliştirme
sürecinde extensive reading etkinliğinin ihmal edilmemesidir. Yaygın ve
yanlış ön yargılardan biri de reading becerisinin geliştirilmesi konusunda
okul derslerinin yeteceği düşüncesidir. Okul dersleri kesinlikle
önemlidir. Ama bir dil yapısı ya da kelimeyle farklı yerlerde defalarca
karşılaşmadan onu öğrenmek mümkün olmamaktadır. Halbuki reading
derslerinde bir kelime her okuma parçasında yeniden tekrar tekrar
geçmeyebilir. Zira kitapların bir düzeni vardır. Bu açıdan ders dışında
hikaye kitapları okumalı, bu etkinliği düzenli olarak hergün
gerçekleştirmelidir.
İlkel görünen ama yararlı bir teknik:
Sınıf içinde okunan parçaları yeniden yazmak ilkel ve sıkıcı görünen ama
çok yararlı bir çalışmadır. Hatta bunu ana dilde yapmanın da oldukça
yararlı olduğunu söyleyen edebiyatçılar da vardır. İnsanlar bir metni
kopya ederken, okuduklarında farkına varmadıkları şeyleri farkına
varırlar. Yabancı dil öğrenmekte olan bir insanın okuduğu herşeyi yazması
gerekmez, ancak özellikle sorumlu olduğu okuma parçalarını yazması
olağanüstü yararlı olacaktır.
Okuma teknikleri:
Hikaye kitapları nasıl okunmalı:
Öğrenci Öncelikle konusu ve mizanpajı açısından hoş görünen duyulan bir
kitap seçmelidir. Öğretim yılının ilk yarısında, kitapların düzeyinin
kolayc anlaşılan düzeyin bir altında seçilmesi tavsiye edilir. Bu daha
kolay ve keyifli bir okuma etkinliği sağlayacaktır. Aynı düzeyde 9-10
kitap okuduktan sonra eğer artık anlaşılmayan hiçbir yapı çıkmıyorsa bir
üst düzeye geçmelidir. Bu düzeyde de aynı şekilde devam edilmelidir.
Kitapların ağır seçilmemelerinde başka bir espri de şudur: kitap yerine
sözlük okumaya engel olmaktır. Zira ağır bir kitap seçildiğinde sık sık
sözlüğe bakmak gerekecektir ve bu da ‘kitap okumak’ değil ‘sözlük okumak’
anlamına gelir. Ve öğrenci extensive okuma değil intensive okuma yapmış
olur. Bu ise beklenen sonuçların ortaya çıkmaması anlamına gelir.
İkinci dönemde yapılması gereken nedir?
Öğretim yılının ikinci yarısında .kolayca anlaşılan düzeyin bir üstü
düzeyde kitaplar okumak tavsiye edilir. Artık metinde bilinmeyen kelimeler
olsa da metnin anlama becerisinin iyice güçlendirilmesi gerekmektedir.
Buna bağlı olarak da, içinde bilinmeyen kelimelerin biraz daha fazla
olduğu metinleri okuyup sözlüğe bakmadan anlamaya çalışılmalıdır.
Unutulmaması gereken başka bir gerçek
Bir metindeki bütün kelimeleri bilmesi okuyucunun o metni anlamasını
garanti etmez. Ayrıca bir metinde belli bir sayıda bilinmeyen kelimelerin
olması da mutlaka o metni anlaşılmaz hale getirmez. Bu gerçek
unutulmamalıdır. Bu açıdan bir metnin kelimeden ibaret olmadığını yeniden
hatırlatmakta yarar var.
Sonuç olarak reading derslerinde başarılı olmak konusunda uyulması
gereken ilkeler
- Dersleri iyi dinlemek ve takip etmek.
- Okuma parçalarından genel kültür olarak ta yararlanmaya
çalışmak.
- Reading derslerinin, ayrıntılı düşünme ve olaylara farklı
açılardan bakma alışkanlığı verdiğini bilmek.
- Ders kitaplarının reading becerisi kazanma konusunda
herşey olmadığını bilmek ve extensive reading yapmak
- Ders kitaplarındaki gramer ve yapıları iyice çalışmak.
- Her metni değil ama ders kitaplarındaki metinleri yazarak kopye etmek.
- Dersin branş öğretmeni ve danışmanıyla sürekli fikir
alışverişinde bulunmak.
- Mutlaka monolingual yani İngilizce-İngilizce sözlük
kullanmak
- Kitap okuma olanağı bulanamayan ortamlarda ya da yorgun olduğunda
düzeylendirilmiş kitapların kasetlerini dinlemek.
Sonuç:
Reading dersleri çok keyifli derslerdir. Yabancı dil öğrenmenin yanı sıra
genel kültürünüzün, olaylara bakış açınızın zenginleşebileceği derslerdir.
Bu diğer dersler için de böyledir. Zira yabancı dil öğretim amaçlı bütün
derslerde bir takım konular işlenmektedir.
Biraz ilgi ve çaba herşeyi daha keyifli hale getirecektir.
|